TPO - Hàng loạt dự án đại công trình lớn ở Khánh Hòa đang thiếu vật liệu san lấp. Trong khi đó, nhiều mỏ khoáng sản tại địa phương chưa đủ cơ sở pháp lý để thực hiện các thủ tục thuê đất, cấp phép khai thác hoặc nâng công suất khai thác để cung cấp các dự án.

Đại công trình “khát” vật liệu san lấp

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) Khánh Hòa, toàn tỉnh hiện có 14 mỏ vật liệu san lấp được cấp phép khai thác với tổng trữ lượng khoảng 16,5 triệu m³, công suất khai thác khoảng 2,45 triệu m³/năm. Thế nhưng, nguồn cung hiện vẫn chưa đáp ứng kịp nhu cầu thực tế, làm nhiều dự án tại địa phương gặp khó khăn trong quá trình thi công.

Sở NN-MT Khánh Hòa cho biết, tính đến tháng 6/2026, nhu cầu vật liệu phục vụ các dự án đầu tư công trên địa bàn tỉnh lên tới hơn 6 triệu m³ đất san lấp, hơn 2 triệu m³ đá xây dựng, khoảng 0,57 triệu m³ cát xây dựng và hơn 0,45 triệu m³ cát san lấp. Trong đó, nhiều dự án có nhu cầu vật liệu rất lớn như: Dự án di dân, tái định cư Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận; tuyến đường ven biển từ xã Vạn Lương đi phường Ninh Hòa; Khu tái định cư Vạn Thắng - giai đoạn 1; các dự án giao thông liên vùng, nâng cấp hạ tầng đô thị...

Máy móc san lấp mặt bằng trên dự án Khu đô thị hỗn hợp Nha Trang. Ảnh: L.H.

Ông Lê Thuận Đoàn - Giám đốc Công ty CP Quản lý và xây dựng đường bộ Khánh Hòa cho biết: Khó khăn lớn nhất của dự án Khu tái định cư Vạn Thắng - giai đoạn 1 là nguồn vật liệu đất đắp san lấp. Cụ thể, tổng nhu cầu đất đắp phục vụ thi công dự án khoảng 1,171 triệu m³, trong đó riêng khối lượng đất đắp san nền các lô tái định cư đã lên tới khoảng 915.000m³ và đất đắp nền đường khoảng 256.000m³. Nhưng đến nay, nhà thầu mới chỉ cung cấp được khoảng 20.300m³, còn thiếu hơn 1,15 triệu m³ vật liệu.

Nhu cầu vật liệu của các dự án ngoài ngân sách tại địa bàn tỉnh Khánh Hòa cũng tăng mạnh. Qua rà soát, tổng nhu cầu vật liệu san lấp của nhóm dự án này hiện khoảng 19,185 triệu m³. Trong đó, có nhiều dự án quy mô lớn như: Khu đô thị hỗn hợp Nha Trang cần hơn 5 triệu m³; hạ tầng Khu Công nghiệp Cà Ná khoảng 8,3 triệu m³; Khu đô thị mới Tây Bắc khoảng 1,5 triệu m³; Khu đô thị hành chính Diên Khánh khoảng 1,2 triệu m³…

Xe chở vật liệu đi san lấp công trình tại tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: L.H.

Theo đại diện SunGroup, doanh nghiệp đang triển khai dự án Khu đô thị hỗn hợp Nha Trang (phường Nam Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) với nhu cầu hơn 5 triệu m3 đất đắp. Nhưng hiện nay chủ đầu tư phải đi mua vật liệu từ 13 mỏ trong và ngoài tỉnh khiến chi phí tăng cao, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư dự án. Doanh nghiệp đã đề xuất cơ quan có thẩm quyền cho phép thực hiện khai thác khoáng sản làm vật liệu san lấp theo cơ chế đặc thù nhưng đến nay vẫn chưa được chấp thuận. Hiện doanh nghiệp mới chỉ chủ động mua từ các mỏ được khoảng 1,7 triệu m3 vật liệu san lấp và còn thiếu rất nhiều.

Không chỉ thiếu nguồn cung, nhiều mỏ ở Khánh Hòa dù đã được cấp phép hoặc phê duyệt trữ lượng vẫn chưa thể đưa vào khai thác do vướng quy hoạch, thủ tục thuê đất hoặc chưa có giấy chứng nhận đầu tư. Hiện toàn tỉnh có tới 41 mỏ khoáng sản chưa được thuê đất để khai thác do diện tích chưa được cập nhật đầy đủ vào quy hoạch tỉnh hoặc chồng lấn với các quy hoạch khác. Một lãnh đạo Sở NN-MT Khánh Hòa cho biết, nhiều khu vực khoáng sản trước đây phù hợp với quy hoạch khoáng sản của tỉnh nhưng chưa được cập nhật vào Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Vì vậy, hiện chưa đủ cơ sở pháp lý để thực hiện các thủ tục thuê đất, cấp phép khai thác hoặc nâng công suất khai thác.

Dự án tái định cư cho Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 cần nhiều vật liệu san lấp. Ảnh: LH.

“Thực trạng này khiến nhiều mỏ phải tạm dừng hoạt động hoặc chưa thể đưa vào khai thác phục vụ các công trình cấp bách. Trong bối cảnh hàng loạt dự án chiến lược đang bước vào giai đoạn tăng tốc, từ hạ tầng giao thông, tái định cư đến khu công nghiệp, khu đô thị mới và các dự án phục vụ điện hạt nhân, bài toán vật liệu san lấp đã trở thành vấn đề mang tính chiến lược đối với tiến độ phát triển hạ tầng của tỉnh”, vị lãnh đạo Sở NN-MT Khánh Hòa cho hay.

Rà soát tất cả các mỏ khoáng sản

Việc thiếu hụt nguồn cung vật liệu đã ảnh hưởng đến tiến độ các công trình, dự án trọng điểm trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Theo tìm hiểu của PV Tiền Phong, hiện nguồn vật liệu san lấp từ các nhà cung cấp trên địa bàn tỉnh và khu vực lân cận đều không đủ sản lượng để đáp ứng nhu cầu của các dự án, ảnh hưởng rất lớn đến tiến độ thi công các công trình. Trong khi đó, giá vật liệu thời gian qua cũng thay đổi theo chiều hướng tăng cao, khiến nhiều dự án gặp khó.

Máy móc của Công ty CP Tập đoàn Globe phải ngừng hoạt động vì mỏ đất của công ty đang vướng quy định chưa khai thác được. Ảnh: L.H.

Theo lãnh đạo Sở NN-MT Khánh Hòa, sắp tới tỉnh sẽ ưu tiên xử lý các mỏ đã được thăm dò, phê duyệt trữ lượng nhưng chưa được cập nhật vào quy hoạch trước đây; đồng thời xem xét điều chỉnh giấy phép để nâng công suất khai thác đối với các mỏ đang hoạt động nhằm đáp ứng nhu cầu vật liệu cho các dự án trọng điểm. Tỉnh cũng đang tiếp tục rà soát, khoanh định các khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản để cấp phép trực tiếp phục vụ các công trình đầu tư công theo cơ chế đặc thù.

“Đến nay, UBND tỉnh đã phê duyệt 3 khu vực khoáng sản vật liệu san lấp khoảng 2,1 triệu m³ phục vụ Dự án tuyến đường ven biển từ xã Vạn Lương đi thị xã Ninh Hòa và Dự án Khu tái định cư Vạn Thắng - giai đoạn 1. Đồng thời, tiếp tục khảo sát các khu vực phục vụ các dự án tái định cư đường sắt tốc độ cao, dự án tái định cư Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2...”, vị lãnh đạo Sở NN-MT Khánh Hòa thông tin thêm.

Khai thác đất cát trên hồ thuỷ lợi ở Khánh Hòa để cung cấp vật liệu cho các công trình lớn tại địa phương. Ảnh: L.H.

Đối với các dự án ngoài ngân sách, hiện tỉnh Khánh Hòa đang xây dựng cơ chế áp dụng Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP của Chính phủ. Tại cuộc họp nghe báo cáo tổng thể về khoáng sản làm vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa vào ngày 6/5 vừa qua, ông Nguyễn Việt Hùng - Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, đã yêu cầu các sở, ngành khẩn trương xây dựng kịch bản dự báo nhu cầu vật liệu xây dựng đến năm 2030; rà soát toàn bộ các mỏ khoáng sản đã cấp phép, các mỏ hết hạn nhưng còn trữ lượng và đề xuất phương án xử lý phù hợp.

Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cũng chỉ đạo ưu tiên tận dụng hơn 3,34 triệu m³ vật liệu dôi dư từ các bãi thải của các dự án lớn; đẩy mạnh phát triển cát nghiền công nghiệp; điều chỉnh, nâng công suất các mỏ đủ điều kiện và xử lý dứt điểm 41 mỏ chưa hoàn tất thủ tục thuê đất. Đồng thời, tỉnh cũng sẽ khoanh định các mỏ chiến lược để phục vụ riêng cho các dự án trọng điểm như: Nhà máy điện hạt nhân, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường bộ cao tốc Nha Trang - Đà Lạt và Khu Kinh tế Vân Phong; tăng cường kiểm soát giá vật liệu, ngăn chặn đầu cơ, nâng giá và trốn thuế.

Tại cuộc họp nghe báo cáo tổng thể về khoáng sản làm vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Việt Hùng yêu cầu Sở NN-MT tỉnh phối hợp với Sở Xây dựng tỉnh và các sở, ban, ngành liên quan nghiên cứu, xây dựng cơ chế điều phối vật liệu giữa các dự án và giữa các vùng trong tỉnh, thậm chí liên kết với các tỉnh lân cận để tối ưu hóa nguồn lực và chi phí. Ông Hùng cũng yêu cầu Giám đốc Sở NN-MT tỉnh, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh nếu để xảy ra tình trạng thiếu hụt vật liệu ảnh hưởng tiến độ các công trình trọng điểm do nguyên nhân chủ quan trong tham mưu, xử lý vướng mắc.